Home/Kennis/Artikel

Artikel · Security

Dev, test, acc, prod, en waarom onze developers geen productiedata zien.

Lang vóór de AVG, en lang vóór de coding agents, scheidden we onze omgevingen en haalden we productiedata buiten het bereik van developers. Het begon als praktisch antwoord op werken vanuit Rotterdam en Servië. Het bleek ook het juiste antwoord op het AI-tijdperk.

Enigmatry engineeringSecurityGepubliceerd 23 september 2026Rotterdam · Belgrado · Novi Sad

Vier omgevingen, één regel

Ontwikkeling, test, acceptatie en productie zijn vier gescheiden omgevingen, en de eerste drie draaien op geanonimiseerde data en databases. Daar werken onze developers en engineers. Bij productie komen alleen de mensen die dat voor operations nodig hebben, op need-to-know-basis, en dat is een korte lijst. De regel is in Rotterdam dezelfde als in Novi Sad en Belgrado: waar een developer zit heeft niets te maken met wat hij kan zien.

We richtten dit jaren geleden zo in, toen het team vanuit twee landen ging werken en we een helder antwoord wilden op de vraag die een klant natuurlijk zou stellen. Toen kwam de AVG, en het antwoord lag er al. Toen kwamen de agents, en het lag er weer.

Waarom het met agents nog meer telt

Een coding agent leest alles wat in de omgeving staat waarin hij werkt. Stonden daar echte klantgegevens, dan was elke prompt een doorgifte en elke log een risico. Bij ons staat daar geanonimiseerde data, dus een agent kan het databaseschema lezen, de tests draaien, een bug reproduceren en de fix schrijven zonder dat er één echt persoonsgegeven doorheen gaat. De agents werken in precies dezelfde omgevingen als onze developers, onder precies dezelfde regel. Vraagt een security officer of productiedata in een model terechtkomt, dan is het antwoord structureel en niet contractueel: het staat er niet om te versturen.

Wat developers zonder productie kunnen

Vrijwel alles, en de uitzonderingen zijn leerzaam. Een bug die alleen op echte data optreedt, wordt door operations gereproduceerd op een geanonimiseerde kopie, of, als dat echt niet kan, door een engineer met tijdelijke, gelogde toegang die voor dat ene geval is goedgekeurd. Performancewerk draait op gegenereerde data van de juiste vorm en omvang. Migraties worden geoefend op geanonimiseerde snapshots. De wrijving die dit oplevert is klein, en het is precies de wrijving die je wilt: elke blik op echte data is een besluit dat iemand nam.

Goede praktijk voor elk team

We noemen de twee landen omdat het zo bij ons begon, maar de regel is de moeite waard of je developers nu in Rotterdam, Belgrado of op de kamer hiernaast zitten: toegang tot wat het werk nodig heeft, en niet meer, en laat de omgevingen dat afdwingen in plaats van de mensen. De meeste organisaties die we tegenkomen hebben een beleid dat ongeveer dit zegt. Minder hebben omgevingen die het waarmaken. Het verschil zie je op de dag dat er iets misgaat.

Wil je zien hoe de scheiding voor jouw eigen systeem staat vóór de eerste commit, vraag het. Het hoort bij het papierwerk op onze securitypagina, en bij het eerste gesprek.

Security

Stuur ons je securityeisen.

Je krijgt terug welke regels we vandaag ondertekenen, welke een gesprek nodig hebben en hoe we onder ISO 27001 werken.

Rotterdam · sinds 2006 · ongeveer honderd engineers